Tại mỗi địa phương, Đoàn công tác do đồng chí Đặng Trần Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Con nuôi làm Trưởng đoàn đã phối hợp với Sở Tư pháp, Sở Lao động Thương binh và Xã hội, các Phòng Lao động thương binh xã hội tiến hành khảo sát tình hình chăm sóc nuôi dưỡng trẻ em và chuyển đổi hình thức chăm sóc thay thế cho trẻ em tại các cơ sở trợ giúp xã hội. Chiều ngày 23 tháng 5 tại tỉnh Khánh Hòa, Đoàn công tác đã tiến hành khảo sát tại 03 cơ sở trợ giúp xã hội trên địa bàn thành phố Nha Trang, gồm cơ sở Thiện Tâm (xã Phước Đồng), cơ sở Hướng Dương (phường Phước Long) và cơ sở Phước Phúc (phường Phương Sài). Chiều ngày 25 tháng 5 tại tỉnh Thừa Thiên Huế, Đoàn công tác tiến hành khảo sát tại 03 cơ sở trợ giúp xã hội trên địa bàn thành phố Huế gồm cơ sở Bảo trợ xã hội chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt Đức Sơn (xã Thủy Bằng), Mái ấm hy vọng Nguyệt Biều (phường Thủy Biều) và Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em (cơ sở 2 tại phường An Hòa). Kết quả khảo sát cho thấy, việc tiếp nhận và quản lý hồ sơ trẻ em vào cơ sở trợ giúp xã hội được thực hiện đảm bảo trình tự, thủ tục; cơ sở vật chất, đội ngũ nhân viên phục vụ cho công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em được củng cố, kiện toàn, thường xuyên được bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng trong lĩnh vực chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ em. Các cơ sở trợ giúp xã hội đã bước đầu thực hiện công tác rà soát, đánh giá nhu cầu của trẻ em để chuyển đổi hình thức chăm sóc thay thế theo quy định của pháp luật, trong đó có hình thức nuôi con nuôi.
Đoàn công tác đã trực tiếp làm việc với một địa bàn cấp huyện để kiểm tra công tác đăng ký nuôi con nuôi trong nước, đồng thời tổ chức họp liên ngành với sự tham gia của văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Tư pháp, Sở Lao động – Thương binh và xã hội, Công an tỉnh, Ban Tôn giáo tỉnh và các cơ trợ giúp xã hội để trao đổi về tình hình giải quyết nuôi con nuôi nhằm thúc đẩy, khơi thông công tác này trên địa bàn tỉnh.



Về công tác nuôi con nuôi trong nước, Đoàn kiểm tra đã đến làm việc tại Phòng Tư pháp huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa và Phòng Tư pháp thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, kiểm tra trực tiếp 41 hồ sơ đăng ký nuôi con nuôi trong nước (20 hồ sơ của 5/18 xã, thị trấn tại huyện Diên Khánh và 21 hồ sơ của 6/27 phường của thành phố Huế). Về cơ bản, việc đăng ký nuôi con nuôi được thực hiện đúng thẩm quyền, đa số các hồ sơ đảm bảo đầy đủ giấy tờ theo quy định pháp luật, việc vào sổ đăng ký nuôi con nuôi được thực hiện đầy đủ, việc theo dõi tình hình phát triển của trẻ em được nhận làm con nuôi bước đầu đã được thực hiện nghiêm túc ở một số xã.
Qua công tác kiểm tra hồ sơ đăng ký nuôi con nuôi trong nước tại hai địa phương, Đoàn đã kịp thời trao đổi, hướng dẫn, giải đáp những vướng mắc, khó khăn về nghiệp vụ đăng ký nuôi con nuôi trong nước do các Phòng Tư pháp nêu trong buổi kiểm tra, qua đó giúp cho đội ngũ công chức tư pháp - hộ tịch tham dự nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ nhằm bảo đảm việc đăng ký nuôi con nuôi trong nước tuân thủ các quy định về thẩm quyền, thành phần hồ sơ, quy trình thực hiện, lập và quản lý sổ, biểu mẫu.



Tại cuộc họp liên ngành về tình hình giải quyết nuôi con nuôi nước ngoài với sự tham gia của đồng chí Nguyễn Thị Lan Phương, Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Khánh Hòa và đồng chí Đào Chuẩn, Giám đốc Sở Tư pháp Thừa Thiên Huế. Qua báo cáo của Sở Tư pháp tỉnh Khánh Hòa cho thấy hiện nay, trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa có 17 cơ sở trợ giúp xã hội thực hiện công tác nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ em (trong đó: 04 cơ sở công lập, 13 cơ sở ngoài công lập) đang quản lý, nuôi dưỡng 487 trẻ em. Tuy nhiên, số trẻ em được lập hồ sơ để thực hiện thủ tục tìm gia đình thay thế ở trong nước và nước ngoài còn thấp, vẫn còn tồn tại số lượng lớn trẻ em sống lâu dài trong các cơ sở trợ giúp xã hội.
Theo báo cáo của Sở Tư pháp tỉnh Thừa Thiên Huế hiện nay, toàn tỉnh có 19 cơ sở TGXH thực hiện công tác nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ em (02 cơ sở công lập, 17 cơ sở ngoài công lập) đang quản lý, nuôi dưỡng 745 trẻ em. Từ khi triển khai thực hiện Luật nuôi con nuôi đến nay, tỉnh Thừa Thiên Huế chưa có trẻ em sống ở cơ sở trợ giúp xã hội được giải quyết cho làm con nuôi ở nước ngoài, công tác rà soát đánh giá nhu cầu của trẻ em để thực hiện chuyển đổi hình thức chăm sóc thay thế bước đầu đã được các cơ quan liên quan triển khai thực hiện, tuy nhiên kết quả còn rất khiêm tốn, số lượng trẻ em sống tập trung lâu dài tại các cơ sở trợ giúp xã hội ở Thừa Thiên Huế còn cao. 
Tại buổi làm việc, đồng chí Trưởng đoàn đã đề nghị các cơ quan, ban ngành tại hai địa phương tăng cường công tác phối hợp liên ngành, quan tâm hơn nữa đến lĩnh vực nuôi con nuôi, chú trọng công tác rà soát, đánh giá nhu cầu của trẻ em để lựa chọn hình thức chăm sóc thay thế phù hợp, tránh để các trẻ em sống lâu dài trong các cơ sở nuôi dưỡng. Với tinh thần “trao đi yêu thương để nhận lại yêu thương”, việc giải quyết nuôi con nuôi cũng là một biện pháp giúp giảm tải gánh nặng xã hội, giảm áp lực cho ngân sách nhà nước đồng thời tạo cơ hội để nhiều trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được sống trong môi trường gia đình.













Thay mặt đoàn công tác, đồng chí Trưởng đoàn đã đề nghị các cơ quan, ban ngành tại hai địa phương cần tăng cường, đổi mới phương thức phối hợp liên ngành, đặc biệt Sở Tư pháp cần chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan sớm xây dựng Quy chế phối hợp trong công tác rà soát đánh giá nhu cầu của trẻ em ở các cơ sở trợ giúp xã hội để chuyển đổi hình thức chăm sóc thay thế cho các cháu, bảo đảm trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại địa phương được sống trong môi trường gia đình lâu dài, bền vững thông qua việc đánh giá nhu cầu tìm gia đình thay thế của của trẻ và chuyển đổi các hình thức chăm sóc thay thế phù hợp, trong đó có nuôi con nuôi. Đồng thời, qua công tác kiểm tra, Đoàn cũng có cơ hội lắng nghe, trao đổi về những vướng mắc, khó khăn, kiến nghị, đề xuất của địa phương trong quá trình triển khai thi hành pháp luật nuôi con nuôi để phục vụ cho việc nghiên cứu, hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực này.
Hai tỉnh Khánh Hòa và Thừa Thiên Huế đều ghi nhận và đánh giá cao hiệu quả tại các buổi làm việc của Đoàn công tác liên ngành, đồng thời bày tỏ mong muốn Cục Con nuôi, Bộ Tư pháp tăng cường tổ chức các hoạt động kiểm tra, tập huấn để nâng cao nghiệp vụ cho đội ngũ công chức tư pháp các cấp, kịp thời tháo gỡ các khó khăn vướng mắc trong việc giải quyết nuôi con nuôi ở địa phương./.
  
                                                                                                                           Phan Đăng Kiên